Herkomst van "een wit voetje halen"

Herkomst van "een wit voetje halen"

De uitdrukking “Een wit voetje halen” kan zowel positief als negatief worden gebruikt. In positieve zin betekent het dat je iets heel goed wil doen of een goede indruk wil maken. Maar de zegswijze kan ook worden gebruikt om aan te geven dat je door te slijmen bij iemand in een goed daglicht wil komen te staan. Waar komt deze uitdrukking eigenlijk vandaan?

De uitdrukking “Een wit voetje halen” kan zowel positief als negatief worden gebruikt. In positieve zin betekent het dat je iets heel goed wil doen of een goede indruk wil maken. Maar de zegswijze kan ook worden gebruikt om aan te geven dat je door te slijmen bij iemand in een goed daglicht wil komen te staan. Waar komt deze uitdrukking eigenlijk vandaan?

Van “Een wit voetje halen” is het bekend dat de zegswijze al werd gebruikt vanaf de 16e eeuw. Hoogstwaarschijnlijk heeft de uitdrukking te maken met iets dat gebruikelijk was in de Vroegmoderne Tijd: het betalen van tol voor het gebruik van onze wegen. Wegen waren vroeger nog in particulier bezit, waardoor het gebruikelijk was dat je tol moest betalen wanneer je van een weg gebruik maakte. In veel steden waren dan ook tolhuizen aanwezig, waar het geld werd geïnd. Met het geld dat het heffen van tol opleverde werden de wegen bijgehouden en verbeterd. Waarschijnlijk heeft de zegswijze “Een wit voet halen” te maken met één van de vele regels die verbonden waren aan hoeveel tol je precies moest betalen. Wanneer je namelijk op een tolweg aankwam met een paar met vier witte voeten, hoefde je geen tol te betalen.

Het lijkt dat het hebben van witte voeten vroeger werd beschouwd als een heel positief iets. Het is niet helemaal duidelijk hoe dit idee zo is ontstaan. Vermoedelijk werden witte voeten beschouwd als een teken van zuiverheid en reinheid. Daarnaast bestaan er ook nog andere uitdrukkingen waarin witte voeten als iets positiefs worden genoemd, over iemand met hoog aanzien kon bijvoorbeeld vroeger worden gezegd dat deze persoon “vier witte voeten had”. Tenslotte komt in meerdere verhalen het hebben van “een wit voetje” ook in zekere mate terug als iets positiefs. Zo is er bijvoorbeeld een middeleeuws verhaal waarin een mooie jonkvrouw pas met de ridder Lancelot wil trouwen, wanneer het hem lukt een wit voetje van een hert naar haar te brengen.

Een wit voetje halen
Bij iemand een wit voetje willen halen